Naturalnym zjawiskiem w obrocie gospodarczym jest chęć jak najszybszego uzyskania zapłaty przez dostawców towarów lub usług i jak najpóźniejszego uregulowania należności przez ich odbiorców. Umowy przygotowywane przez tych ostatnich często przewidują bardzo długie terminy zapłaty, niejednokrotnie sięgające kilku miesięcy. Z naszego doświadczenia wynika, że przedsiębiorcy mają świadomość maksymalnych terminów zapłaty wynikających z przepisów powszechnie obowiązujących. Zakaz ich przekraczania jednak lekceważą błędnie przyjmując, że ryzyko ich naruszenia wiąże się co najwyżej z obowiązkiem zapłaty odsetek. Tymczasem zachowanie takie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, którego popełnienie może pociągnąć znacznie poważniejsze skutki.

SPIS TREŚCI:

1. Jaki jest maksymalny termin zapłaty faktury VAT?
2. Czy umowa ustana może wydłużyć termin zapłaty faktury VAT?
3. Czy wydłużony termin płatności faktury może zostać zastrzeżony w ogólnych warunkach transakcyjnych?
4. Kiedy wydłużenie terminu nie jest rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela?
5. Czy każdy przedsiębiorca może wydłużyć termin zapłaty faktury ponad 60 dni?
6. Jakie są skutki naruszenia zakazu wydłużania terminu zapłaty faktury VAT?
7. Bezpodstawne wydłużenie terminu zapłaty faktury VAT a czyn nieuczciwej konkurencji.
8. Co grozi za bezpodstawne wydłużenie terminu zapłaty faktury VAT?
9. Jak Kancelaria Prawna SMOK może pomóc Ci w sprawach dot. wydłużenia terminu zapłaty faktury VAT?

1. Jaki jest maksymalny termin zapłaty faktury VAT?

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 7 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, termin zapłaty określony w umowie nie może przekraczać 60 dni liczonych od dnia doręczenia faktury. Ustawodawca przewidział jednak istotny wyjątek od tej reguły, który pozwala na jego wydłużenie. Termin ten może zostać wydłużony pod warunkiem łącznego spełnienia dwóch warunków:

• strony wyraźnie ustalą dłuższy termin w umowie;
• wydłużenie terminu nie będzie rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela.

2. Czy umowa ustana może wydłużyć termin zapłaty faktury VAT?

Przepisy powszechnie obowiązujące nie uzależniają wydłużenia terminu zapłaty za fakturę od zawarcia umowy w formie pisemnej. Oznacza to, że nawet ustne ustalenie dłuższego terminu zapłaty jest prawnie dopuszczalne. Z uwagi jednak na potencjalne problemy dowodowe zaleca się, aby ustaleń takich dokonywać przynajmniej w formie dokumentowej. W praktyce wystarczające będzie zatem poczynienie takich ustaleń w formie mailowej lub za pomocą dowolnego komunikatora elektronicznego. Aby uniknąć wątpliwości co do zgodnej woli stron, zaproponowany termin zapłaty powinien zostać wprost zaakceptowany przez drugą stronę.

3. Czy wydłużony termin płatności faktury może zostać zastrzeżony w ogólnych warunkach transakcyjnych?

Pod pojęciem umowy, na gruncie omawianego przepisu rozumie się wszystkie ustalenia poczynione przez strony, pod warunkiem że będą wyraźne. Nic nie stoi zatem na przeszkodzie, aby wydłużony termin zapłaty znajdował się w załączniku do zlecenia lub umowy, takim jak ogólne warunki transakcyjne czy ogólne warunki umowy. Oczywiście należy pamiętać o tym, aby kontrahent miał możliwość zapoznać się z przedmiotowym dokumentem przed zawarciem umowy.

4. Kiedy wydłużenie terminu nie jest rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela?

Przepisy ustawowe posługują się pojęciem rażącej nieuczciwości, które nie jest definiowane w żadnym akcie prawnym. Wykładnia tego pojęcia została pozostawiona orzecznictwu sądowemu, które niestety nie jest zbyt bogate w tej materii. Podkreślenia wymaga, że ustawodawca wymaga, aby nieuczciwość miała charakter rażący. Oznacza to, że niewystarczająca jest „zwykła” dysproporcja pomiędzy uprawnieniami i obowiązkami stron, a konieczne jest aby była ona jaskrawa.

W praktyce orzeczniczej, sądy zdają się jednak stosować swoiste domniemanie rażącego charakteru nieuczciwości. W tego typu sprawach sądy weryfikują czy:

• wystąpiły jakiekolwiek szczególne okoliczności uzasadniające przedłużenie terminu zapłaty zgodną wolą stron;
• istnieją jakiekolwiek obiektywne przesłanki wynikające z właściwości zawartej umowy uzasadniające takie przedłużenie.

W przypadku negatywnych odpowiedzi na te pytania, sądy najczęściej uznają wydłużony termin za rażąco nieuczciwy.

5. Czy każdy przedsiębiorca może wydłużyć termin zapłaty faktury ponad 60 dni?

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych przewiduje również jeden istotny wyjątek in minus dla wydłużenia terminu zapłaty faktury. Wyjątek ten dotyczy dużych przedsiębiorców w stosunkach z mikroprzedsiębiorcą, małym lub średnim przedsiębiorcą. Przepis art. 7 ust. 2a powołanej ustawy ma za zadanie przeciwdziałanie nadużywaniu pozycji pomiędzy gigantami a mniejszymi przedsiębiorcami. W opisanym przypadku zastrzeżenie dłuższego terminu uważa się za nieważne, a zastosowanie znajdzie maksymalny sześćdziesięciodniowy termin płatności.

6. Jakie są skutki naruszenia zakazu wydłużania terminu zapłaty faktury VAT?

Bezpodstawne wydłużenie terminu zapłaty faktury VAT uważa się za nieskuteczne. W konsekwencji przyjmuje się, że termin wymagalności zobowiązania z faktury VAT przypada na 61 dzień od dnia jej doręczenia. Od tego też dnia wierzyciel uprawniony jest do naliczania:

• odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych;
• rekompensaty za koszty odzyskiwania należności (domyślnie: równowartość 40, 70 lub 100 Euro).

7. Bezpodstawne wydłużenie terminu zapłaty faktury VAT a czyn nieuczciwej konkurencji.

Wielu przedsiębiorców nie jest świadomych tego, że bezpodstawne wydłużenie terminu zapłaty faktury VAT jest czynem nieuczciwej konkurencji. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji zabrania takiej praktyki powołując jednocześnie cztery przykłady naruszeń:

• naruszenie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych;
• rażące odstępstwo od dobrych praktyk handlowych, które narusza zasadę działania w dobrej wierze i zasadę rzetelności;
• niedostosowanie do harmonogramu dostawy towarów lub harmonogramu wykonania usługi;
• nieuwzględnienie właściwości towaru lub usługi, które są przedmiotem umowy.

Oznacza to, że naruszenie opisanych powyżej wymogów wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych samo w sobie jest czynem nieuczciwej konkurencji. Nawet jednak ich dochowanie przy jednoczesnym naruszeniu dobrych praktyk rynkowych czy też nieuwzględnienie w umowie harmonogramu dostaw lub właściwości towaru może zostać uznane za przejaw nieuczciwej konkurencji.

8. Co grozi za bezpodstawne wydłużenie terminu zapłaty faktury VAT?

Nieuzasadnione wydłużanie terminów zapłaty nie jest przestępstwem, więc nie grozi za nie kara w rozumieniu prawa karnego. Biorąc jednak pod uwagę, że praktyka taka stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, pokrzywdzony wierzyciel może żądać:

• zaniechania niedozwolonych działań;
• usunięcia skutków niedozwolonych działań;
• złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie;
• naprawienia wyrządzonej szkody, na zasadach ogólnych;
• wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, na zasadach ogólnych;
• zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej lub ochroną dziedzictwa narodowego.

9. Jak Kancelaria Prawna SMOK może pomóc Ci w sprawach dot. wydłużenia terminu zapłaty faktury VAT?

Kancelaria Prawna SMOK to zespół specjalistów nazywających się Adwokatami Menagerów. Na każdym kroku zapewniamy wsparcie osobom zarządzającym przedsiębiorstwami. Nasi eksperci pomogą Ci sporządzić umowę zabezpieczającą Twoje interesy, a w przypadku sporu wyegzekwować Twoje prawa. Posiadamy bogate doświadczenie w prowadzeniu spraw gospodarczych o zapłatę oraz na gruncie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.