Celem kontroli podatkowej jest zweryfikowanie czy podatnik przestrzega przepisów prawa podatkowego. Kontrola podatkowa najczęściej dotyczy prawidłowości rozliczenia przez przedsiębiorcę podatku VAT oraz podatku dochodowego tj. CIT lub PIT. 

Kontrole podatkowe bywają przeprowadzane z urzędu wobec losowo wybranych podatników. Takie audyty pozostają jednak zdecydowaną mniejszością. W większości przypadków, kontrola wszczynana jest wobec podatników, którzy wskutek donosu lub podejrzanej aktywności zidentyfikowanej przez narzędzia cyfrowe fiskusa, zostali uznani za podmioty podwyższonego ryzyka.

Co do zasady kontrola podatkowa musi być zapowiedziana. Podatnik otrzymuje informację o planowanym przeprowadzeniu kontroli nie później niż na 7 dni od planowanej daty rozpoczęcia kontroli i nie wcześniej niż na 30 dni.

Od powyższej zasady istnieją jednak istotne wyjątki, które określają przepisy ordynacji podatkowej. Fiskus nie musi zawiadamiać o zamiarze przeprowadzenia kontroli podatkowej m.in., gdy:

• kontrola dotyczy zasadności zwrotu podatku VAT
• zlecenie przeprowadzenia kontroli otrzymał od organów ścigania
• kontrola dotyczy nieujawnionych źródeł przychodu
• kontrolowany został uprzednio prawomocnie skazany za przestępstwo skarbowe lub przestępstwo gospodarcze
• wobec kontrolowanego toczy się postępowanie egzekucyjne w administracji.

Przepisy nie określają wprost jak długo może trwać kontrola podatkowa. Czas trwania kontroli podatkowej wliczany jest jednak do ogólnego limitu wszystkich kontroli, jakie mogą być prowadzone wobec przedsiębiorcy w danym roku kalendarzowym. Co do zasady więc, kontrola podatkowa nie może przekraczać w odniesieniu do:

• mikroprzedsiębiorców – 6 dni roboczych;
• małych przedsiębiorców – 18 dni roboczych;
• średnich przedsiębiorców – 24 dni roboczych;
• pozostałych przedsiębiorców – 48 dni roboczych.

Nie oznacza to jednak, że kontrola u mikroprzedsiębiorcy zostanie zakończona już po niecałym tygodniu. Limity te odnoszą się do czynności organów kontroli, które przeprowadzane są u przedsiębiorcy, w jego siedzibie. W praktyce więc, kontrole podatkowe mogą trwać miesiącami.

Urząd skarbowy w toku kontroli podatkowej traktuje jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

W praktyce oznacza to, że kontrolujący może m.in.

• żądać od kontrolowanego udostępnienia do wglądu dokumentów i złożenia wyjaśnień
• przesłuchiwać świadków, w tym Twoich pracowników czy też kontrahentów
• żądać od Twoich kontrahentów pisemnych wyjaśnień w zakresie współpracy z kontrolowanym podmiotem
• powoływać biegłych celem sporządzenia opinii
• dokonywać wizji lokalnych, w tym wchodzić do pomieszczeń kontrolowanego przedsiębiorstwa i utrwalać dźwięk i obraz z takich czynności

Celem rutynowej kontroli podatkowej jest zweryfikowanie czy podatnik przestrzega prawa podatkowego i należycie rozlicza podatki. Urząd skarbowy sprawdza więc przede wszystkim ewidencję Twoich faktur VAT, prawidłowość danych zawartych w fakturach, złożone deklaracje podatkowe czy też terminowość zapłaty.

Nieco inaczej wygląda kontrola podatkowa przeprowadzana wskutek donosu. W takich przypadkach urzędniczy bardzo często skupiają się na jednym konkretnym zagadnieniu, celem potwierdzenia informacji, które wcześniej otrzymali.

Podczas kontroli podatkowej posiadasz liczne uprawnienia, z których powinieneś skorzystać.

Wśród najważniejszych wymienić można:

• prawo składania wyjaśnień;
• inicjatywa dowodowa tj. prawo składania wniosków o przeprowadzenie oznaczonych dowodów tj. dokumentów, przesłuchania świadków czy opinii biegłych;
• prawo uczestniczenia w czynnościach realizowanych przez kontrolujących;
• prawo do ustanowienia pełnomocnika;
• prawo do złożenia zastrzeżeń pokontrolnych.

Kontrola podatkowa kończy się sporządzeniem protokołu kontroli podatkowej, który jest doręczany podatnikowi. Przybiera on postać obszernego dokumentu z podsumowaniem wszystkich czynności przeprowadzonych przez kontrolujących i ustaleniami kontroli. Po otrzymaniu protokołu masz 14 dni na złożenie pisemnych zastrzeżeń – jeżeli nie zgadzasz się z wynikami kontroli, koniecznie skorzystaj z tego prawa.

Jeżeli kontrola zakończyła się pomyślnie, sprawa jest zakończona. Jeżeli jednak urząd skarbowy stwierdził nieprawidłowości, musisz przygotować się na dalszy rozwój wypadków. Celem kontroli podatkowej nie jest wskazanie podatnikowi czy i ile ma zapłacić na rzecz fiskusa, a jedynie stwierdzenie czy przedsiębiorca przestrzega przepisów podatkowych. Po zakończeniu kontroli masz prawo skorygować faktury i deklaracje podatkowe zgodnie z wytycznymi wynikającymi z otrzymanego protokołu pokontrolnego. Jeżeli tego nie zrobisz, musisz liczyć się ze wszczęciem postepowania podatkowego a w niektórych przypadkach postępowania karno-skarbowego.

W toku kontroli podatkowej urząd skarbowy nie może nakazać Ci zapłaty zaległych podatków czy ukarać grzywną. Może to nastąpić w toku innych postępowań wszczętych na podstawie przeprowadzonej kontroli.

W postępowaniu podatkowym, jak i karno-skarbowym kluczowym dowodem prowadzących postępowanie jest natomiast protokół kontroli podatkowej. Jeżeli zatem zlekceważysz wezwanie otrzymane z urzędu skarbowego, udzielisz wymijających czy też ogólnikowych odpowiedzi lub nie przedstawisz żądanego dokumentu, to każdy taki błąd będzie ciążył na Tobie w kolejnych postępowaniach, których skutki mogą być znacznie poważniejsze.

Kancelaria Prawna Smok oferuje pomoc przedsiębiorcom, którzy mierzą się z zapowiedzianą, jak i niezapowiedzianą kontrolą podatkową. Nasi eksperci doradzą Ci, jak przygotować się na wizytę urzędników, przejrzą z Tobą dokumenty szukając słabych punktów, a w razie potrzeby pomogą przygotować odpowiednie wyjaśnienia.

Wraz z Tobą opracują spójną linię obrony Twoich interesów i przeprowadzą Cię przez wszystkie etapy Twojej sprawy. Jako pełnomocnicy kontrolowanych nie pozostajemy bierni i sami wykazujemy aktywność dowodową wnosząc o przesłuchanie wskazanych świadków czy też powołanie biegłych.

Kancelaria Prawna Smok to zespół specjalistów z zakresu prawa podatkowego, gospodarczego i karno-skarbowego. Na co dzień współpracujemy z biegłymi sądowymi z zakresu rachunkowości, doradcami podatkowymi, a także doradcami biznesowymi z wieloletnim doświadczeniem w controllingu oraz branży finansowej.

Kancelaria Prawna Smok posiada bogate praktyczne doświadczenie w prowadzeniu sporów z organami skarbowymi. Reprezentujemy przedsiębiorców jako pełnomocnicy w toku kontroli podatkowej i celno-skarbowej, postępowaniu podatkowym, sądowo-administracyjnym oraz egzekucyjnym. Zespół naszych karnistów specjalizuje się natomiast w prawie karnym dla biznesu, przez co najczęściej stawiane przez organy podatkowe zarzuty dot. przestępstw gospodarczych i karno-skarbowych nie mają przed nim tajemnic.