Blog Kancelarii Adwokackiej Smok i Partnerzy

Ulga na działalność badawczo-rozwojową (cz. I)

utworzone przez  | 08.11.2022 | blog, Finanse

Przedsiębiorcy, którzy prowadzą działalność badawczo-rozwojową (B+R) i uzyskują z tego źródła dochody, powinni zainteresować się funkcjonującą od 1 stycznia 2016 r. ulgą podatkową na działalność B+R.

Ulga B+R jest rozwiązaniem zaprojektowanym jako narzędzie stymulujące wzrost innowacyjności polskiej gospodarki, jej wprowadzeniu przyświecało zachęcenie przedsiębiorców zajmujących się badaniami i rozwojem do realizowania nowych projektów i rozwijania ich.  Preferencja ta corocznie zyskuje na popularności, co oznacza, że coraz więcej przedsiębiorców opiera swoją działalność
o innowacje związane z prowadzeniem własnych badań i prac rozwojowych. Wysokie zainteresowanie jest w pełni uzasadnione- ulga umożliwia bowiem dodatkowe odliczenie od podstawy opodatkowania części kosztów poniesionych na działalność związaną z badaniami i rozwojem, obok standarowego zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów. Mechanizm ten w konsekwencji znacząco wpływa na obniżenie zobowiązania podatkowego.

Jednakże, mimo rosnącej popularności, wciąż wielu przedsiębiorców nie jest świadomych, że preferencja ta może znaleźć zastosowanie także w ich działalności. Wbrew sugestywnej nazwie, aby skorzystać z preferencyjnych rozliczeń podatku, wcale nie trzeba działać w branży high-tech ani prowadzić specjalistycznego laboratorium.

Kto zatem może na uldze skorzystać?

Wszyscy przedsiębiorcy niezależnie od branży ani wielkości prowadzonego biznesu, którzy prowadzą działalność badawczo-rozwojową. Z ulgi B+R mogą skorzystać zarówno przedsiębiorcy opodatkowani PIT (według skali podatkowej, lub podatkiem liniowym) jak i podatkiem dochodowym od osób prawnych. Warunki podmiotowe określone są zatem bardzo ogólnie, a kluczową przesłanką umożliwiającą skorzystanie z ulgi jest prowadzenie działalności badawczo-rozwojowej. Warto przyjrzeć się zatem jak taka działalność zdefiniowana jest w przepisach prawa i jak rozumiana jest przez organy podatkowe.

Zgodnie z art. 4a pkt. 26 ustawy o CIT oraz art. 5a pkt. 38 ustawy o PIT, działalność badawczo-rozwojowa to:

działalność twórcza obejmująca badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowana w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań”.

Działalność badawczo-rozwojowa definiowana jest zatem jako badania naukoweprace rozwojowe, spełniające określone przesłanki.

Badania naukowe obejmują badania na różnym poziomie ogólności. Stanowią je badania podstawowe, rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne tzn. nieskierowane na zysk (np. próba odkryciua nowego genu) oraz badania aplikacyjne, przez które należy rozumieć prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.

Natomiast przez prace rozwojowe rozumie się działalność obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnych aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług. Z definicji tej jasno zostały wyłączone natomiast działałania o charakterze rutynowym i okresowym, nawet jeżeli prowadzą do ulepszeń.  Mówiąc inaczej, w pracach rozwojowych chodzi przede wszystkim o adaptowanie dostępnej przedsiebiorstwu wiedzy i technologii w celu wprowadzenia innowacji w procesie produkcji lub finalnej wersji oferowanych produktów lub usług. Prace rozwojowe mogą obejmować opracowanie prototypów i projektów pilotażowych oraz demonstracje, testowanie i walidację nowych lub ulepszonych produktów, procesów lub usług w otoczeniu stanowiącym model warunków rzeczywistego funkcjonowania, których głównym celem jest dalsze udoskonalenie techniczne produktów, procesów lub usług, których ostateczny kształt nie został określony.

Podsumowując, aby działalność podatnika uznać za działalność B+R, musi ona spełniać następujące warunki:

  • działaność musi wpisywać się w definicję badań naukowych lub prac rozwojowych
    – aby skorzystać z ulgi, nie trzeba prowadzić obydwu typów omawianych działań jednocześnie, tzn. jeżeli przedsiębiorca prowadzi badania naukowe, nie musi prowadzić prac rozwojowych.
  • działalność musi mieć charakter twórczy– działalność B+R to taka aktywność, która nastawiona jest na tworzenie nowych i oryginalnych rozwiązań, często o charakterze unikatowym, niepowtarzalnym, specyficznym, które nie mają odtwórczego charakteru.
    W interpretacjach indywidualnych organy zwracają uwagę, że indywidualny wymiar działalności twórczej, tj. możliwość przypisania jej efektów do pracy konkretnych osób.
  • działalność musi być podejmowana w sposób systematyczny–  przesłankę tę należy rozumieć jako zakaz obejmowania ulgą incydentalnych działań podatnika.
  • działalność musi mieć określony cel, tj. powinna być nakierowana na zwiększenie zasobów wiedzy oraz ich wykorzystanie do tworzenia nowych zastosowań.

Są to podstawowe przesłanki pozwalające wstępnie zweryfikować, czy przedsiębiorca może skorzystać z ulgi B+R. Cechuje je szeroki poziom ogólności, dzięki czemu wiele różnorakich czynności można zakwalifikować jako działalność B+R.

Jak zostało wspomniane na wstępie, zastosowanie ulgi nie wymaga wykorzystywania w działalności specjalistycznych sprzętów czy aparatur. Preferencja z dużym powodzeniem może znaleźć zastosowanie w wielu różnych branżach, m.in.: w IT (badania nad oprogramowaniem, rozwój platform cyfrowych etc.), medycynie (badania nad nowymi lekami lub szczepionkami), finansach (rozwój nowych metod płatności), ale także w branży rolnioczej czy spożywczej (badania nad nawozami, metodami przechowywania żywności etc.).

Warto wstępnie zweryfikować swoje szanse na obniżenie podatków przy wykorzystaniu narzędzia jakim jest ulga B+R- mamy nadzieję, że przygotowane przez nas informacje były w tym celu pomocne. Jeżeli wstępna ocena okazała się pozytywna, w drugim kroku zachęcamy do dowiedzenia się więcej na temat kosztów kwalifikowanych polegających odliczeniu, wysokości odliczeń, kwestii prowadzenia ewidencji podatkowej oraz sposoby rozliczania ulgi. W tym celu przygotujemy dla Państwa drugi artykuł, do którego lektury już teraz gorąco zachęcamy.