Blog Kancelarii Adwokackiej Smok i Partnerzy

Czy znieczulenie wykonywane u pacjenta, u którego chirurg plastyczny wykonuje operacje kosmetyczną, powinno być opodatkowane VAT-em?

utworzone przez  | 07.12.2022 | blog, Prawo medyczne, Prawo reklamy

Pytanie to zadawane jest dość często przez naszych Klientów. Wprawdzie zagadnienie wydaje się stricte podatkowe, niemniej, aby na nie odpowiedzieć, konieczne jest zasięgnięcie wiedzy prawniczej.

W pierwszej kolejności odpowiedzmy sobie na pytanie, jak brzmią przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Chodzi przede wszystkim o art. 43 ust. 1 pkt. 18, pkt 18a i pkt. 19 ww. Ustawy. Zgodnie z jego zapisem, zwolnione z podatku są m.in.

  • usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze;
  • usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, świadczone na rzecz podmiotów leczniczych na terenie ich zakładów leczniczych,
    w których wykonywana jest działalność lecznicza;
  • usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów: lekarza i lekarza dentysty, pielęgniarki i położnej, medycznych, psychologa.

Tu należy sobie zatem odpowiedzieć na pytanie – czy usługi z zakresu chirurgii plastycznej będą mieścić się w ww. wyliczeniu?

Otóż, jest to kwestia interpretacyjna. Warto przywołać tu interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 9 maja 2011 r. (znak ITPP1/443-268/11/DM).

Organ ten stwierdził, że co do zasady, zabiegi z zakresu chirurgii plastycznej, nie wypełniają zawartej w ww. przepisie definicji usług w zakresie opieki medycznej służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia. Związane są przede wszystkim z poprawą własnego wizerunku, a ich celem jest akceptacja przez osobę poddaną zabiegowi, nie zaś z leczeniem mającym na celu przywrócenie kształtu czy wyglądu po chorobie, czy też urazach. Z tych też względów, zdaniem organu wyrażony w ww. interpretacji, jeśli zabieg związany z korektą garbatego nosa, nie wiąże się z wyeliminowaniem skrzywionej przegrody nosowej mającej negatywny wpływ na zdrowie pacjenta, poprzez powodowanie dolegliwości chorobowych (co mogłoby korzystać ze zwolnienia od podatku), a jedynie ma na celu poprawę nieakceptowanego przez daną osobę własnego wizerunku, usługa ta nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku. W takim bowiem przypadku trudno uznać, że jest to usługa w zakresie opieki medycznej mająca na celu profilaktykę, zachowanie, ratowanie, przywracanie i poprawę zdrowia. Organ uznał także, że zwolnienie od podatku nie będzie przysługiwało także w stosunku do usługi związanej z plastyką mięśni prostych pacjentki, która po dwóch ciążach „nie akceptuje wyglądu swojego brzucha”, operacji powiększenia piersi związanej
z „wiotkością piersi, które nastąpiło po urodzeniu dziecka”, gdyż zabiegi te związane są ze zmianami, które nastąpiły po ciąży i porodzie, a zatem trudno uznać je za zabiegi, służące profilaktyce czy też ratowaniu zdrowia.

Odnośnie zabiegu związanego z niedorozwojem czerwieni wargi górnej wskazano, że w ocenie tut. organu, zły nastój psychiczny z powodu „małej wargi”, co „uniemożliwia szminkowanie ust” nie jest przesłanką do objęcia usługi zwolnieniem od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy
o podatku od towarów i usług. Z tych samym względów, zdaniem organu, ze zwolnienia od podatku nie korzysta zabieg związany z opadaniem powiek górnych, jak również zabieg „wiotkość twarzy
i opadanie powiek górnych”.

To samo będzie dotyczyć usługi wykonana znieczulenia. Jest to wprawdzie pewne świadczenie medyczne, jednakże, jeśli nie służy ono wykonaniu zabiegu, który służyłby profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, to wówczas samo to świadczenie (wykonanie znieczulenia) także nie służy tym celom. W związku z tym nie korzysta wówczas ze zwolnienia
z podatku od towarów i usług.

Sytuacja mogłaby być inna, gdyby usługi medycyny estetycznej miały wskazania zdrowotne, a nie tylko i wyłącznie estetyczne.

W tym miejscu warto zwrócić uwagę na orzeczenie Trybunału UE, które zapadło w związku
z zapytaniem jednego ze szwedzkich sądów, o możliwość zwolnienia z podatku usług w zakresie chirurgii plastycznej oraz kosmetycznej. W orzeczeniu z 21 marca 2013 roku Trybunał UE uznał, że „jeśli chodzi o kwestię (…) dotyczącą stopnia, w jakim należy uwzględniać subiektywne postrzeganie przez pacjenta wykonywanego świadczenia przy ocenie jego celu, z orzecznictwa wynika, że problemy zdrowotne, których dotyczą transakcje zwolnione (…) mogą mieć charakter psychologiczny (…) Jednakże samo subiektywne postrzeganie zabiegu estetycznego przez osobę, która poddaje się temu zabiegowi, nie jest rozstrzygające dla ustalenia, czy zabieg jest wykonywany w celu terapeutycznym. Ocena taka ma bowiem charakter medyczny, powinna więc być dokonywana na podstawie kryteriów medycznych przez odpowiednio wykwalifikowane osoby”.

Innymi słowy, uznano, że same odczucia pacjenta co do tego jaki wpływ na jego samopoczucie
i zdrowie ma konkretny zabieg – nie mają znaczenia do zwolnienia z VAT. Niemniej zalecenia lekarskie do konkretnego zabiegu – nawet gdy są powodowane podłożem natury psychologicznej – mogą skutkować zastosowaniem zwolnienia podatkowego do danych zabiegów estetyczno-kosmetycznych wykonywanych przez lekarzy.

Autor: radca prawny Patrycja Szatkowska