Już 12 sierpnia 2026 roku wchodzą w życie nowe unijne przepisy dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych. Rozporządzenie PPWR wprowadza szereg obowiązków dla każdego z przedsiębiorców, który wytwarza lub handluje towarami. Naruszenie obowiązków skutkować będzie wielomilionowymi karami administracyjnymi. Jak przygotować się na nową rzeczywistość?

SPIS TREŚCI:

1. Czym jest PPWR?
2. Jakie wymogi nakłada na przedsiębiorców PPWR?
3. Jaki obowiązek nakładana na przedsiębiorców PPWR?
4. Kto ponosi odpowiedzialność na gruncie PPWR?
5. Kim jest upoważniony przedstawiciel PPWR?
6. Jakie kary grożą za naruszenie PPWR?
7. Czy odpowiedzialność wytwórcy za naruszenie PPWR jest niezależna od odpowiedzialności innych podmiotów?
8. Jak uniknąć kar za naruszenie PPWR?
9. Jak Kancelaria Prawna Smok może Ci pomóc we wdrożeniu PPWR?

1. Czym jest PPWR?

PPWR jest unijnym rozporządzeniem. Oznacza to, że jego przepisy stosowane są wprost bez potrzeby wprowadzania ich do polskiego porządku prawnego w drodze ustawy. Nie zmienia to jednak faktu, że krajowy ustawodawca prowadzi prace nad nową ustawą o opakowaniach i odpadach opakowaniowych. Projekt ustawy jest na dość wczesnym etapie zaawansowania i od marca znajduje się w fazie opiniowania. Istnieje zatem ryzyko, że polska ustawa wejdzie w życie już po 12 sierpnia 2026 roku.

Przedsiębiorcy powinni zatem śledzić zmiany w prawie w powyższym zakresie, a w razie potrzeby dostosować swoje działania także do wymogów prawa krajowego.

2. Jakie wymogi nakłada na przedsiębiorców PPWR?

Kluczowy wymóg dla przedsiębiorców został określony w art. 15 ust. 1 rozporzadzenia PPWR. Zgodnie z nim, wytwórcy mogą wprowadzać do obrotu wyłącznie opakowania spełniające wymogi rozporządzenia. Tych jest natomiast, co do zasady osiem:

• w opakowaniach należy zminimalizować ilość substancji potencjalnie niebezpiecznych;
• opakowania wprowadzane do obrotu muszą być zdatne do recyklingu;
• opakowania z tworzyw sztucznych muszą mieć w swoim składzie określoną ilość materiału z recyklingu;
• w przypadku wydania dodatkowych wytycznych, opakowania powinny zawierać w swoim składzie surowce biopochodne;
• opakowania kompostowalne muszą być zgodne z normami kompostowania;
• rozmiar opakowań musi być minimalny (zakaz stosowania opakowań, których jedynym celem jest wizualne zwiększenie objętości produktu);
• opakowania w miarę możliwości powinny być wielokrotnego użytku;
• na opakowaniu znaleźć powinna się etykieta dot. nie tylko produktu, ale i samego opakowania (m.in. skład, producent, sposób recyklingu).

3. Jaki obowiązek nakładana na przedsiębiorców PPWR?

Najważniejszy obowiązek przedsiębiorców wynikający z PPWR to trzyetapowa procedura, która poprzedza wprowadzenie opakowania do obrotu. Obejmuje ona:

• Sporządzenie dokumentacji technicznej – wytwórca opakowania jest zobowiązany do zgromadzenia i sporządzenia dokumentacji zawierającej m.in. opis opakowania, jego skład oraz rysunki techniczne wraz z opisem działania. W skład dokumentacji wchodzić mają również sprawozdania z przeprowadzonych badań (np. na obecność substancji niebezpiecznych);
• Przeprowadzenie oceny zgodności – na podstawie zgromadzonej dokumentacji technicznej wytwórca ma ocenić czy stworzone przez niego opakowanie odpowiada wymogom PPWR oraz udokumentować wykonanie tej oceny. Do obrotu mogą zostać wprowadzone tylko te opakowania, które pozytywnie przejdą etap oceny;
• Sporządzenie deklaracji zgodności – w przypadku pozytywnej oceny, wytwórca sporządza oświadczenie, iż stworzone przez niego opakowanie odpowiada wymogom PPWR. Wystawienie deklaracji zgodności skutkuje przyjęciem przez wytwórcę pełnej odpowiedzialności na gruncie PPWR.

4. Kto ponosi odpowiedzialność na gruncie PPWR?

Odpowiedzialność na gruncie PPWR jest bardzo szeroka i może zostać do niej pociągnięty nie tylko wytwórca, ale każdy podmiot w łańcuchu dostaw do użytkownika końcowego. Odpowiedzialność ponoszą:

• Wytwórca – za wprowadzanie do obrotu opakowań niezgodnych z wymogami PPWR;
• Importer – za wprowadzanie na rynek unijny opakowań niezgodnych z wymogami PPWR;
• Dystrybutor – za udostępnianie na rynku opakowań niezgodnych z wymogami PPWR;
• Projektant i dostawca opakowań – w szczególnych przypadkach tj. gdy, zlecającym zaprojektowanie opakowania jest mikroprzedsiębiorca;
• Upoważniony przedstawiciel – w ramach przyjętej na siebie odpowiedzialności w pisemnym upoważnieniu.

5. Kim jest upoważniony przedstawiciel PPWR?

Rozporządzenie PPWR przewiduje, że wytwórca może na podstawie pisemnego upoważnienia wyznaczyć upoważnionego przedstawiciela. Funkcję tę może pełnić osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Upoważniony przedstawiciel ponosi odpowiedzialność za zgodność opakowań z PPWR, ale tylko w zakresie wskazanym w pisemnym upoważnieniu.

Rozporządzenie PPWR określa minimalny zakres takiego upoważnienia oraz wyraźnie wskazuje, czego w nim zawrzeć nie można. Wytwórca musi upoważnić przedstawiciela do przechowywania deklaracji zgodności przez wymagany okres (5 lub 10 lat) i udostępniania ich na żądanie organów kontrolujących. Upoważnienie nie może natomiast zawierać wprost obowiązku wprowadzenia do obrotu opakowań zgodnych z wymogami PPWR oraz sporządzenia dokumentacji technicznej. Oznacza to, że upoważniony przedstawiciel może odpowiadać m.in. za:

• niesporządzenie oceny zgodności lub przeprowadzenie jej w sposób nierzetelny
• niesporządzenie deklaracji zgodności lub sporządzenie jej w sposób nierzetelny

6. Jakie kary grożą za naruszenie PPWR?

Rozporządzenie PPWR przewiduje dwie kategorie naruszeń. Pierwsza z nich dotyczy niespełnienia wymogów zewnętrznych jak np. wprowadzenie do obrotu opakowań nienadających się do recyklingu lub stosowanie zbyt dużych opakowań. Czyny te zagrożone są karami administracyjnymi, których wysokość ma określić krajowa ustawa. Druga kategoria dotyczy wymogów korporacyjnych jak np. brak dokumentacji technicznej czy też wadliwa deklaracja zgodności. Ustawodawca unijny przewidział, że w takich przypadkach, państwa członkowskie mają nakazać wycofanie opakowań z rynku na koszt wytwórcy oraz zastosować środki mające na celu unikanie takich przypadków w przyszłości.

Projekt polskiej ustawy zakłada, że takimi środkami prewencyjnymi mają być kary administracyjne. Krajowy ustawodawca przewidział łącznie ponad 100 czynów nimi zagrożonymi. Co istotne, naruszenie obowiązków w zakresie kluczowej trzyetapowej procedury ma skutkować nałożeniem najwyższych przewidzianych ustawą kar w wysokości od 10.000 do 2.000.000 złotych.

7. Czy odpowiedzialność wytwórcy za naruszenie PPWR jest niezależna od odpowiedzialności innych podmiotów?

Odpowiedzialność każdego podmiotu z łańcucha dostaw jest indywidualna. Oznacza to, że jeżeli np. na półce sklepu znajdzie się opakowanie nieposiadające deklaracji zgodności, to kara administracyjna może zostać nałożona na wytwórcę, importera i dystrybutora, ponieważ każdy z nich narusza własny obowiązek.

Za ten sam czyn nie można jednak pociągnąć kilku podmiotów. Oznacza to, że jeżeli upoważniony przedstawiciel przeprowadził nierzetelną ocenę zgodności, to do odpowiedzialności za to naruszenie będzie pociągnięty tylko on, a wytwórca już nie. Niestety, przepisy zostały skonstruowane w taki sposób, że osobnym naruszeniem wytwórcy jest wprowadzenie na rynek opakowań niespełniających wymogów PPWR. W praktyce możliwe jest zatem, że kara zostanie nałożona zarówno na wytwórcę, jak i upoważnionego przedstawiciela.

8. Jak uniknąć kar za naruszenie PPWR?

Rozporządzenie PPWR, podobnie jak RODO czy też AML wprowadza wymogi oraz odpowiedzialność, ale nie wskazuje wprost jak je spełnić. PPWR określa jedynie, że wytwórca powinien wprowadzić wewnętrzne procedury pozwalająca na spełnienie tych wymagań. Oznacza to, że jedynym rozwiązaniem na uniknięcie kar administracyjnych są procedury compliance. Aby uniknąć kar PPWR, poza przestrzeganiem trzyetapowej procedury opisanej wcześniej, zalecamy:

• ustanowienie wewnętrznych procedur PPWR;
• gromadzenie dokumentacji od dostawców surowców i projektantów opakowań;
• uregulowanie odpowiedzialności w umowach zawartych z dostawcami i projektantami;
• ustanowienie upoważnionego przedstawiciela z maksymalnie szerokim zakresem upoważnienia;
• zawarcia dodatkowej umowy z upoważnionym przedstawicielem przenoszącej odpowiedzialność (np. zastrzeżenie kar umownych równych wysokości kar administracyjnych).

9. Jak Kancelaria Prawna Smok może Ci pomóc we wdrożeniu PPWR?

Kancelaria Prawna Smok to zespół specjalistów z różnych dziedzin, zajmujących się na co dzień doradztwem na rzecz przedsiębiorców i menagerów. Naszym zadaniem jest dbanie o to, aby nikt z Was nie został pociągnięty do odpowiedzialności cywilnej, administracyjnej, jak i karnej.

W zakresie PPWR oferujemy:

• jednorazowe ustne porady prawne, jak i sporządzenie opinii prawnych z odpowiedziami na konkretne pytania;
• stałe wsparcie prawne zarówno przy dostosowaniu przedsiębiorstwa do wymogów PPWR, jak i na etapie jego stosowania;
• audyt posiadanej przez Państwa dokumentacji zwieńczony przygotowaniem wewnętrznej procedury PPWR;
• przygotowanie lub weryfikację umów z kontrahentami (dostawcami, projektantami) i upoważnionym przedstawicielem;
• grupowe szkolenia z zakresu PPWR dla przedstawicieli danego przedsiębiorstwa.

Jeżeli mierzysz się z koniecznością wdrożenia w swoim przedsiębiorstwie PPWR, zapraszamy do kontaktu.