Zgoda rodzica na wyjazd za granicę

Kiedy chcemy, aby nasze dziecko mogło wyjechać za granicę, bardzo często pojawia się kwestia związana z uzyskaniem zgody drugiego rodzica. Zgoda obojga rodziców jest nie tylko świadectwem wzajemnego zaufania, ale również ochroną przed potencjalnymi oskarżeniami o uprowadzenie dziecka.

W niektórych sytuacjach, zwłaszcza gdy relacje między rodzicami są napięte, jeden z rodziców może nie chcieć wyrażać zgody na wyjazd. W takim przypadku, kluczowa staje się współpraca i dialog, aby oboje rodziców doszli do porozumienia w najlepszym interesie dziecka. Jeśli jednak zgoda drugiego rodzica nie zostanie uzyskana, podróżowanie z dzieckiem może stać się skomplikowane i potencjalnie ryzykowne.

Jakie są podstawy prawne wyjazdu dziecka za granicę?

W sezonie wakacyjnym bardzo często pojawia się pytanie czy mogę wyjechać za granicę sam ze swoim dzieckiem bez zgody drugiego rodzica, czy też jego zgoda jest niezbędna. Jak wynika z przepisu art. 93 ustawy kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r., władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, a o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie.

Sąd Najwyższy wskazał w 1985 r., że wyjazd dziecka za granicę jest „istotną sprawą dziecka”. Z powyższego wynika, iż aby jeden z rodziców dziecka mógł wyjechać z dzieckiem za granicę, musi uzyskać zgodę drugiego rodzica. Bez znaczenia jest czy rodzice żyją w małżeństwie, konkubinacie, czy są po rozwodzie. Jeżeli niepełnoletnie dziecko wyjeżdża za granicę z obojgiem rodziców – zgoda nie jest konieczna.

Czym jest władza rodzicielska? >>

Wyjazd dziecka za granicę – wyjątki od wymogu uzyskania zgody drugiego rodzica

Jest jednak kilka przypadków kiedy uzyskanie powyższej zgody nie jest wymagane. Zgoda na wyjazd dziecka nie jest wymagana gdy drugi rodzic:

• jest całkowicie pozbawiony władzy rodzicielskiej przez sąd,
• ma zawieszoną władzę rodzicielską przez sąd,
• jest nieznany,
• ma ograniczoną władzę rodzicielską z wyłączeniem spraw o wyjazdach dziecka za granicę.

W powyższych sytuacjach rodzic może zabrać dziecko za granicę bez zgody drugiego rodzica.

Zawieszenie i pozbawienie władzy rodzicielskiej >>

Wzór zgody na wyjazd dziecka za granicę

Pozostaje jednak zasadne pytanie jak taka zgoda powinna wyglądać. Teoretycznie brak jest jakichkolwiek wymogów dla takiej zgody. Praktycznie, zaleca się by była ona sporządzona na piśmie z podpisem notarialnie poświadczonym. W samej treści zgody powinniśmy wskazać dane osobowe rodziców dziecka, numer PESEL dziecka, termin wyjazdu oraz kraj do którego ma wyjechać dziecko.

Wymóg zgody w formie z podpisem notarialnie poświadczonym wynika z praktyki krajów, w których zdarza się, że samo pismo jest niewystarczające. Oprócz sporządzenia takiej zgody, powinno się ją także przetłumaczyć na język urzędowy kraju, do którego wyjeżdża się z dzieckiem. Tłumaczenie musi zostać sporządzone przez tłumacza przysięgłego. Nie ma konieczności przygotowywania samodzielnie zgody na wyjazd dziecka np. w języku angielskim, ponieważ cały dokument, wraz z poświadczeniem notarialnym, jest zawsze tłumaczony.

Zgoda może być udzielona zarówno na jednorazowe wakacje, jak i na każdą inną podróż za granicę, aż do momentu, gdy dziecko osiągnie pełnoletność. Jeśli planujesz wyjazd z kilkoma dziećmi, pamiętaj, że każde z nich powinno posiadać indywidualną zgodę. Nawet jeśli dzieci są rodzeństwem, każde z nich musi mieć swoją własną pisemną zgodę. Poprawne sporządzenie takiej zgody zagwarantuje nam, że w przypadku jakiejkolwiek kontroli za granicą, nie natrafimy na żadne problemy.

Brak zgody drugiego rodzica lub brak zgody opiekunów prawnych na wyjazd dziecka za granicę

Co jednak w sytuacji gdy rodzic nie chce wyrazić zgody na wyjazd dziecka za granicę? W takim przypadku jedynym rozwiązaniem jest wystąpienie do Sądu właściwego według miejsca stałego pobytu dziecka o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka. Sąd w trakcie takiej sprawy, decyduje za drugiego rodzica czy wyraża zgodę na wyjazd czy też nie. Postanowienie sądu wyrażające zgodę na wyjazd, zastępuje oświadczenie drugiego rodzica.

Dowiedz się więcej na temat prawa rodzinnego >>

Dlaczego warto posiadać zgodę na wyjazd dziecka za granicę?

Posiadanie takiej zgody może okazać się niezwykle przydatne podczas kontroli dokumentów na lotnisku, na granicy czy w przypadku legitymacji przez upoważnione służby, takie jak policja. Brak takiej zgody może skutkować nieprzyjemnościami, włączając w to tymczasowe zatrzymanie, aż do czasu wyjaśnienia statusu dziecka, by uniknąć potencjalnych oskarżeń o uprowadzenie. Warto pamiętać, że należy zawsze dążyć do porozumienia i mieć pewność, że dziecko podróżuje z pełną akceptacją obu stron.

apl. adw. Grzegorz Jędrocha