{"id":1702,"date":"2020-09-21T09:00:02","date_gmt":"2020-09-21T07:00:02","guid":{"rendered":"https:\/\/k-smok.pl\/DMS2023\/?p=1702"},"modified":"2023-10-03T11:02:01","modified_gmt":"2023-10-03T09:02:01","slug":"macierzynstwo-i-surogacja-w-polskim-prawie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/k-smok.pl\/DMS2023\/macierzynstwo-i-surogacja-w-polskim-prawie\/","title":{"rendered":"Macierzy\u0144stwo i surogacja w polskim prawie"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.19.1&#8243; custom_padding=&#8221;0px||||false|false&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.19.1&#8243; hover_enabled=&#8221;0&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; width=&#8221;100%&#8221; max_width=&#8221;100%&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p>W polskim porz\u0105dku prawnym funkcjonuje zasada, \u017ce matk\u0105 jest kobieta, kt\u00f3ra dziecko urodzi\u0142a. Wynika to wprost z art. 61 [9] Kodeksu rodzinnego i opieku\u0144czego. Zgodnie z t\u0105 zasad\u0105, dla polskiego ustawodawcy nie jest istotna genetyka i wi\u0119\u017a genetyczna, a jedynie wi\u0119\u017a biologiczna \u0142\u0105cz\u0105ca kobiet\u0119, kt\u00f3ra dziecko nosi\u0142a, z dzieckiem. Maj\u0105c na uwadze istniej\u0105ce obecnie mo\u017cliwo\u015bci zap\u0142odnienia pozaustrojowego i funkcjonuj\u0105c\u0105 w niekt\u00f3rych krajach instytucj\u0119 matki zast\u0119pczej (surogatki), jak r\u00f3wnie\u017c ci\u0105g\u0142y post\u0119p nauk medycznych w tym zakresie, w praktyce niejednokrotnie wyst\u0119puj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci, czy ww. zasada jest regulacj\u0105 wystarczaj\u0105c\u0105 w dzisiejszych czasach.<\/p>\n<p>Godzi si\u0119 cho\u0107by wskaza\u0107 na dozwolon\u0105 przecie\u017c w wielu krajach instytucj\u0119 surogacji. Wiele par, nie mog\u0105c mie\u0107 dzieci decyduje si\u0119 na skorzystanie z us\u0142ug matki zast\u0119pczej nawet je\u015bli ca\u0142y proces jest bardzo kosztowny i nale\u017cy go przeprowadzi\u0107 za granic\u0105. W takim wypadku zgodnie z polskimi przepisami, prawa rodzicielskie posiada kobieta, kt\u00f3ra dziecko urodzi\u0142a, a wi\u0119c surogatka. Nie ma przy tym znaczenia, czy materia\u0142 genetyczny pochodzi\u0142 od tej samej kobiety, kt\u00f3ra dziecko nosi\u0142a, czy te\u017c od kobiety, kt\u00f3ra zamierza dziecko wychowywa\u0107. Do niedawna w polskim prawie nie by\u0142o \u017cadnej regulacji, kt\u00f3ra dotyczy\u0142aby surogacji. Nie by\u0142a ona ani wyra\u017anie dopuszczona przez prawo, ani te\u017c zakazana. Prawo milcza\u0142o w tym aspekcie, jednak\u017ce doktryna sta\u0142a na stanowisku, \u017ce wszelkie umowy o surogacj\u0119 s\u0105 niewa\u017cne z mocy prawa z uwagi na ich sprzeczno\u015b\u0107 z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego (art. 58 Kodeksu cywilnego).<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>W listopadzie 2019 roku wesz\u0142a w \u017cycie nowelizacja kodeksu karnego, na mocy kt\u00f3rej do kodeksu karnego wprowadzono art. 211a \u00a72 i \u00a73. Zgodnie z tymi przepisami, karze pozbawienia wolno\u015bci podlega osoba, kt\u00f3rej przys\u0142uguje w\u0142adza rodzicielska nad dzieckiem, a wyra\u017ca ona zgod\u0119 na adopcj\u0119 dziecka przez inn\u0105 osob\u0119 w celu osi\u0105gni\u0119cia korzy\u015bci maj\u0105tkowej lub osobistej, zatajaj\u0105c ten fakt przed s\u0105dem. Tej samej karze podlega, kto wyra\u017ca zgod\u0119 na adopcj\u0119 dziecka przez siebie. Zgodnie z powo\u0142an\u0105 powy\u017cej regulacj\u0105, obecnie w polskim porz\u0105dku prawnym, umowy o surogacj\u0119 sta\u0142y si\u0119 nielegalne. Nie rozstrzyga to jednak problem\u00f3w zwi\u0105zanych z umowami o surogacj\u0119 zawartymi zgodnie z i w oparciu o prawa kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych jest to dozwolone.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Jak ju\u017c wskazano powy\u017cej, w polskim porz\u0105dku prawnym funkcjonuje zasada, \u017ce matk\u0105 jest kobieta, kt\u00f3ra dziecko urodzi\u0142a. Mo\u017ce to rodzi\u0107 r\u00f3\u017cnego rodzaju skutki w wypadku procedur zap\u0142odnienia pozaustrojowego. Nale\u017cy bowiem wskaza\u0107, \u017ce po wyj\u015bciu ze szpitala, kobiecie ci\u0119\u017cko b\u0119dzie udowodni\u0107, \u017ce to ona urodzi\u0142a dane dziecko w wypadku gdy dosz\u0142o do zap\u0142odnienia pozaustrojowego kom\u00f3rki jajowej, kt\u00f3ra pochodzi\u0142a od innej kobiety. Nie b\u0119dzie tu \u017cadnym wska\u017anikiem wynik badania DNA, jako \u017ce matki z dzieckiem nie b\u0119dzie \u0142\u0105czy\u0107 wi\u0119\u017a genetyczna, a jedynie biologiczna.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami, je\u017celi sporz\u0105dzono akt urodzenia dziecka nieznanych rodzic\u00f3w albo macierzy\u0144stwo kobiety wpisanej w akcie urodzenia dziecka jako jego matka zosta\u0142o zaprzeczone, mo\u017cna \u017c\u0105da\u0107 ustalenia macierzy\u0144stwa. Ustalenia macierzy\u0144stwa mo\u017cna przy tym \u017c\u0105da\u0107 na podstawie wszelkich mo\u017cliwych dowod\u00f3w, jednak\u017ce, jak ju\u017c wcze\u015bniej wspomniano, mo\u017ce to okaza\u0107 si\u0119 problematyczne je\u015bli dziecka i matki nie \u0142\u0105czy wi\u0119\u017a genetyczna. Co wi\u0119cej mo\u017cliwo\u015b\u0107 ta ograniczona jest tylko do dw\u00f3ch sytuacji wskazanych wyra\u017anie w ww. przepisie ustawy. W ka\u017cdym razie, niemo\u017cliwe jest wniesienie pow\u00f3dztwa o ustalenie macierzy\u0144stwa przez matk\u0119, kiedy dziecko osi\u0105gn\u0119\u0142o ju\u017c pe\u0142noletno\u015b\u0107. Analogicznie pow\u00f3dztwo o ustalenie macierzy\u0144stwa mo\u017ce wnie\u015b\u0107 jedynie matka lub dziecko.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Wskazane wy\u017cej instytucje prawne zosta\u0142y w niniejszym artykule jedynie pobie\u017cnie opisane. Niniejszy artyku\u0142 ma jedynie za zadanie przybli\u017cenia problemu komplikacji, jakie mog\u0105 si\u0119 wi\u0105za\u0107 z zaznaczon\u0105 na wst\u0119pie zasad\u0105 <a href=\"https:\/\/k-smok.pl\/DMS2023\/specjalizacje\/prawo-rodzinne\/\">prawa rodzinnego<\/a>. Bynajmniej nie wyczerpujemy tu tematu. Je\u015bli masz problem b\u0105d\u017a pytanie zwi\u0105zane z tematyk\u0105 artyku\u0142u, zapraszamy do kontaktu z Kancelari\u0105. Zawsze podchodzimy do ka\u017cdego klienta indywidualnie i proponujemy optymalne rozwi\u0105zania w danej sytuacji.<\/p>\n<p>Autorem tekstu jest r.pr. Monika Dopieralska.<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W polskim porz\u0105dku prawnym funkcjonuje zasada, \u017ce matk\u0105 jest kobieta, kt\u00f3ra dziecko urodzi\u0142a. Wynika to wprost z art. 61 [9] Kodeksu rodzinnego i opieku\u0144czego. Zgodnie z t\u0105 zasad\u0105, dla polskiego ustawodawcy nie jest istotna genetyka i wi\u0119\u017a genetyczna, a jedynie wi\u0119\u017a biologiczna \u0142\u0105cz\u0105ca kobiet\u0119, kt\u00f3ra dziecko nosi\u0142a, z dzieckiem. Maj\u0105c na uwadze istniej\u0105ce obecnie mo\u017cliwo\u015bci [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1705,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/k-smok.pl\/DMS2023\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1702"}],"collection":[{"href":"https:\/\/k-smok.pl\/DMS2023\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/k-smok.pl\/DMS2023\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/k-smok.pl\/DMS2023\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/k-smok.pl\/DMS2023\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1702"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/k-smok.pl\/DMS2023\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1702\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4387,"href":"https:\/\/k-smok.pl\/DMS2023\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1702\/revisions\/4387"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/k-smok.pl\/DMS2023\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1705"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/k-smok.pl\/DMS2023\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1702"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/k-smok.pl\/DMS2023\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1702"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/k-smok.pl\/DMS2023\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1702"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}